Αυλές Συμπερίληψης στο 33ο ΔΣ Τρικάλων, το 29ο ΔΣ Αθηνών, το 93ο ΔΣ Αθηνών, το 47ο ΔΣ Ηρακλείου Κρήτης και το 7ο Νηπιαγωγείο Νέας Φιλαδέλφειας

Το παιδαγωγικό πρόγραμμα “Αυλές Συμπερίληψης” συνεχίστηκε κατά τη σχολική χρονιά 2021-2022. Φέτος, στο πρόγραμμα συμμετείχαν τέσσερα δημοτικά σχολεία ανά την Ελλάδα, ενώ για πρώτη φορά συμμετείχε πιλοτικά και ένα νηπιαγωγείο, για το οποίο έγινε προσαρμογή της μεθοδολογίας. Κύριος στόχος του προγράμματος είναι η προσέγγιση της ισότητας, μέσω της ενίσχυσης χωρικών ποιοτήτων της αυλής που να ανταποκρίνονται σε μία μεγαλύτερη ποικιλία αναγκών και επιθυμιών των παιδιών.

Μια σχολική αυλή βασισμένη στις αρχές της ισότητας και της συμβίωσης μπορεί να είναι το πρώτο βήμα μιας βαθύτερης αλλαγής!

Στο πλαίσιο του προγράμματος “Αυλές Συμπερίληψης”, υλοποιήσαμε 7 διαδικτυακά εργαστήρια εκπαίδευσης και υποστήριξης των εκπαιδευτικών πάνω στη συγκεκριμένη μεθοδολογία μελέτης της σχολικής αυλής από την οπτική του φύλου που έχουμε αναπτύξει. Τα διαδικτυακά εργαστήρια παρείχαν το πλαίσιο, ώστε να δημιουργηθεί ένα περιβάλλον διαμοιρασμού μεταξύ σχολείων από διαφορετικές πόλεις της Ελλάδας. Παράλληλα, παρά τις δυσκολίες που επέφερε η πανδημία, καταφέραμε να επισκεφθούμε κάποια από τα σχολεία και να συζητήσουμε και από κοντά με τις/τους εκπαιδευτικούς και τα παιδιά τόσο τις αντιλήψεις τους όσο και τις εμπειρίες τους σχετικά με το χώρο του σχολείου.

Οι δραστηριότητες του προγράμματος εστιάζουν στη μελέτη της κοινωνιολογίας της αυλής με τρόπο συμμετοχικό και συμπεριληπτικό. Κατά τη διάρκεια των δραστηριοτήτων, αναδείχθηκαν σημαντικά ζητήματα που απασχολούν τις σχολικές κοινότητες. Τα παιδιά συνειδητοποίησαν ότι η κάθεμία και ο καθένας χρησιμοποιούν την αυλή διαφορετικά, γι’ αυτό χρειάζεται να είναι σχεδιασμένη και να λειτουργεί με τρόπο που να καλύπτει διαφορετικές ανάγκες και επιθυμίες.

Στο διάλειμμα συνήθως συζητάμε, γιατί δεν έχουμε να κάνουμε κάτι άλλο. Ή καθόμαστε στις άκρες με τις φίλες μου, επειδή τ’ αγόρια παίζουν όλη την ώρα στο κέντρο της αυλής και δεν έχουμε χώρο πολύ… (μαθήτρια Ε’ τάξης)

Όσον αφορά τη μεθοδολογία του προγράμματος, αυτή αποτελείται από ποικίλες εκπαιδευτικές δράσεις. Έτσι, με την καθοδήγησή μας και σε συνεργασία με τις/τους εκπαιδευτικούς, τα παιδιά: 

  • Ζωγράφισαν τη σχολική τους αυλή, όπως τα ίδια την αντιλαμβάνονται.
  • Διεξήγαγαν συμμετοχική έρευνα καταγράφοντας τις ανάγκες και τις επιθυμίες των συμμαθητριών/τών τους. 
  • Παρουσίασαν τα αποτελέσματα της συμμετοχικής έρευνας, εξηγώντας μας τα προβλήματα που έχουν εντοπίσει στη σχολική τους αυλή. Συγκεκριμένα, φαίνεται να τα απασχολεί περισσότερο η απουσία χώρων για ανάπτυξη διαφορετικών δραστηριοτήτων, εφόσον το κυνηγητό και το αυτοσχέδιο ποδόσφαιρο φαίνεται να είναι αυτά που καταλαμβάνουν το μεγαλύτερο μέρος της αυλής.
  • Tο κάθε σχολείο έφτιαξε συλλογικά από μία μακέτα με δημιουργικές προτάσεις για τη σχολική αυλή. Τα παιδιά πρότειναν, μεταξύ άλλων, επιδαπέδια παιχνίδια, επιφάνειες αναρρίχησης, χώρους χαλάρωσης, υπαίθρια βιβλιοθήκη, σκίαση και περισσότερα φυτά. Η λογική πίσω από τις προτάσεις να γίνεται ισόποση κατανομή του χώρου ανάμεσα σε δραστηριότητες υψηλότερης και χαμηλότερης έντασης, έτσι ώστε οι δραστηριότητες μεγάλης έντασης π.χ. ποδόσφαιρο να μη μονοπωλούν. Παράλληλο μέλημα είναι να χρησιμοποιούνται οικονομικά υλικά, φιλικά προς το περιβάλλον, κάτι που τα παιδιά έλαβαν με χαρά υπ’ όψιν.
  • Τέλος, με το πρόγραμμα “Αυλές Συμπερίληψης”, τα παιδιά αναγνώρισαν ότι υπάρχουν διαφοροποιημένες ανάγκες ως προς τη χρήση του χώρου της αυλής, τις οποίες και έλαβαν υπ’ όψιν τους στις προτάσεις που ανέπτυξαν. 

Η ολοκλήρωση του παιδαγωγικού μέρους του προγράμματος παραδίδει τη σκυτάλη στις αρχιτεκτονικές παρεμβάσεις, οι οποίες έχουν ήδη δρομολογηθεί με τον αρχιτεκτονικό ανασχεδιασμό τμημάτων των αυλών του 33ου Δημοτικού Σχολείου Τρικάλων και του 93ου Δημοτικού Σχολείου Αθηνών, σε συνεργασία με το αρχιτεκτονικό γραφείο της Αμαλίας Στράτου, και βασίζονται στις επιθυμίες των ίδιων των παιδιών. 

Μείνετε συντονισμένες/οι για να παρακολουθήσετε όλες τις εξελίξεις προς μία πιο ισότιμη σχολική αυλή!

Περιοχή: 33ο ΔΣ Τρικάλων, 29ο ΔΣ Αθηνών, Κυψέλη, 93ο ΔΣ Αθηνών, Νέος Κόσμος, 47ο ΔΣ Ηρακλείου Κρήτης, 7ο Νηπιαγωγείο Νέας Φιλαδέλφειας

Διάστημα: Φεβρουάριος – Απρίλιος 2022

Συμμετείχαν οι εκπαιδευτικοί: Δήμητρα Γαβανά, Εύα Ζαμάνη και Δημήτρης Ψωμάς από το 29ο ΔΣ Αθηνών, Κατερίνα Χοβαρδά και Κατερίνα Μπαμπανίκου από το 7ο Νηπ. Φιλαδέλφειας, Ευαγγελία Λαγοπούλου, Ανθούλα (Ανθή) Μουστάκα, Όλγα Καλλιάγρα και Παναγιώτα Γεωργαλή (διευθύντρια) από το 33ο ΔΣ Τρικάλων, Ελένη (Λένα) Κοκοσάλη από το 47ο ΔΣ Ηρακλείου, Θεόδωρος  Τερζόπουλος, Ευαγγελία (Εύα) Χουλιαρά και Γιώργος Όρκας (διευθυντής) από το 93ο ΔΣ Αθηνών.

Το πρόγραμμα έχει λάβει παιδαγωγική έγκριση από το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής (ΙΕΠ) του Υπουργείου Παιδείας & Θρησκευμάτων, ενώ έχει λάβει χρηματοδότηση από το Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού για τη σχολική χρονιά 2021-2022.